Pytania i odpowiedzi

 


Szanowni Państwo,
RCEE w Płocku realizuje projekt pt. "Bliżej śmieci – dalej od nieporządku”, dotyczący wdrażania nowego systemu gospodarki odpadami komunalnymi w gminach.
Drodzy mieszkańcy, jeśli macie jakiekolwiek problemy ze zbiórką i odbieraniem odpadów komunalnych wytwarzanych na waszych nieruchomościach, piszcie do nas: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript. .
Będziemy się starać pomóc


Przykładowa ulotka dla Gminy "Odpady - ważne informacje"

 pobierz ...


Ministerstwo Środowiska

Zasady segregowania odpadów komunalnych.
W związku z zapytaniami ze strony właścicieli nieruchomości odnośnie ustalonych w gminach zasad segregowania odpadów komunalnych przedstawiamy wskazówki w zakresie segregowania odpadów komunalnych

 pobierz ...


mgr Jadwiga Zonenberg

Wdrażanie Ustawy o utrzymywaniu czystości i porządku w gminach - procesy decyzyjne, egzekucja administracyjna 

 pobierz ...


Janina Kawałczewska

Punkt selektywnej zbiórki odpadów komunalnych (PSZOK)

 pobierz ...


Czy pojęcie nieruchomości zamieszkałej („na której zamieszkują mieszkańcy”) obejmuje również domki letniskowe, hotele, szpitale, akademiki, ogrody działkowe?

Pojęcie nieruchomości zamieszkałej obejmuje wszystkie miejsca, w których koncentruje się centrum życia ludzi jako ich główne miejsce życia w danym  okresie.

Hotele, szpitale, akademiki i ogrody działkowe stanowią obiekty usługowe i użyteczności publicznej, które stanowią nieruchomości niezamieszkałe.  Natomiast domki letniskowe należy zaliczyć do nieruchomości zamieszkałych okresowo. Właściciel takiej nieruchomości powinien w składanej przez siebie deklaracji poinformować gminę, w których miesiącach nieruchomość będzie zamieszkała. Zgodnie z art. 6i ustawy obowiązek ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami powstaje za każdy miesiąc, w którym dna nieruchomość jest zamieszkała, czyli w czasie kiedy zostały wytworzone odpady. Dlatego też, jeżeli w danym miesiącu nikt nie mieszka w określonej nieruchomości, jej właściciel nie ma obowiązku ponoszenia opłat za gospodarowanie odpadami za ten okres. Z kolei jeśli ktoś jest właścicielem nieruchomości w kilku gminach, powinien złożyć deklarację w każdej, w której położona jest nieruchomość i na podstawie złożonych deklaracji uiszczać tam opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi.


PYTANIA z SEMINARIÓW

W jaki sposób prowadzić postępowania w stosunku do Zarządu Spółdzielni mieszkaniowej, posiadając podejrzenia (uzasadnione) że zostały podane błędne dane w deklaracjach:

- w zakresie liczby mieszkańców (w niektórych przypadkach w stosunku do osób zameldowanych liczba osób podanych jako zamieszkujących jest niższa o 70%),

- w zakresie stawki opłaty - spółdzielnia zdeklarowała, ze będzie zbierała odpady selektywnie, a faktycznie tego nie robi ?

uczestnik seminarium

Przeprowadzić kontrolę zgodnie z procedurą omawianą podczas seminarium, zakres kontroli – prawdziwość danych w deklaracji, ustalenia deklaracji a faktyczne przekazywanie odpadów i dalej działać zgodnie z ustawą „czystościową”, KPA, (decyzja wymiarowa).

W jaki sposób uregulować odbiór od mieszkańców następujących rodzajów odpadów
(czy można je 
kierować do PSZOK czy też uznać że nie są to odpady komunalne i ich system nie obejmuje):

- styropian budowlany, 17 02 03,

- styropian opakowaniowy, 15 01 02,

- papa z rozbiórek pokryć dachu, 17 03 80,

- stolarka drzwiowa i okienna, 17 02 01,

- szyby okienne, 17 02 02 ?

uczestnik seminarium

Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 15 maja 2012r. w sprawie wzorów sprawozdań o odebranych odpadach komunalnych, odebranych nieczystościach ciekłych oraz realizacji zadań z zakresu gospodarki odpadami komunalnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 630) w dziale V, sprawozdania wypełnianego przez podmiot odbierający odpady wykazać należy odpady o kodzie 15 0102 (opakowania z tworzyw sztucznych), do których należy zaliczyć styropian opakowaniowy. Jest to więc odpad komunalny i można go kierować do PSZOK. W dziale VI – odpady budowlane i rozbiórkowe:

- 17 02 03 – tworzywa sztuczne (do nich należy styropian budowlany),

- 17 02 01 – drewno (stolarka drzwiowa i okienna),

- 17 02 02 – szkło (szyby okienne).

Te rodzaje odpadów budowlano – remontowych, można kierować do PSZOK.

Natomiast papa odpadowa – 17 03 80 – nie jest ujęta w w/w rozporządzeniu. Nie przyjmowałabym więc jej do PSZOK.

Także Gmina przekazując sprawozdanie do Marszałka z zakresu gospodarowania odpadami uwzględnia w/w rodzaje odpadów. Nie uwzględnia papy rozbiórkowej.


ŚMIECIOWE PROBLEMY

Mamy 10 lipca 2013r. od 1 lipca obowiązuje nowy system gospodarowania śmieciami komunalnymi. Władze mojej gminy zdecydowały, że za gospodarkę tą będzie odpowiadał Związek Gmin Regionu Płockiego. I co z tego, skoro nie wiemy, jak ma ten system wyglądać? Nie mamy pojemników, worków. Do tej pory w kwietniu zjawił się młody człowiek, żeby podpisać deklarację. Podpisałem. I nic z tego nie wiem.

Kochający przyrodę.

Proponujemy zwrócić się o wyjaśnienie do Urzędu Gminy, gdzie Pan mieszka i wyjaśnić wszystkie problemy. Nie znamy Pana gminy, nie możemy poradzić , jak postępować z odpadami komunalnymi. Określają to uchwały podjęte przez radę gminy, czy Władze Związku Gmin Regionu Płockiego (w Pana przypadku). Wszystkie uchwały dotyczące regulaminu utrzymania czystości i porządku w gminie, wyboru metody ustalenia stawki opłaty, terminu, częstotliwości i trybu uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami, wzór deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami składanej przez właścicieli nieruchomości, sposób i zakres świadczenia usług w zakresie odbierania i zagospodarowania odpadów w zamian za uiszczoną opłatę za gospodarowanie odpadami zgodnie z przepisami ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach powinien wójt czy Związek Gmin Regionu Płockiego przekazać mieszkańcom. Jest to obowiązkowa kampania informacyjna (art. 13 zmienionej ustawy). Ponadto zgodnie z art. 3 ust 2 pkt 8-9 w/w ustawy gmina (ZGRP) ma obowiązek:

  • prowadzenia działań informacyjnych i edukacyjnych w zakresie prawidłowego gospodarowania odpadami komunalnymi , w szczególności selektywnego zbierania odpadów komunalnych,
  • udostępniania na stronie internetowej urzędu gminy (ZGRP) oraz w sposób zwyczajowo przyjęty informacji o: podmiotach odbierających odpady komunalne od właścicieli nieruchomości (nazwa firmy, jej adres, siedziba), miejscach zagospodarowania przez podmioty odbierające odpady komunalne od właścicieli nieruchomości odpadów komunalnych zmieszanych, zielonych, pozostałości z sortowania, odpadów komunalnych przeznaczonych do składowania, osiągniętych przez gminę oraz podmioty odbierające odpady komunalne od właścicieli nieruchomości nie wybrane w drodze przetargu w danym roku kalendarzowym wymaganych poziomach recyklingu, przygotowania do ponownego użycia, odzysku innymi metodami oraz ograniczenia masy odpadów ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania, punktach selektywnego zbierania odpadów komunalnych, zbierających zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny z gospodarstw domowych.

Mamy 12 lipca. W Słupnie wreszcie 11 lipca rozwozili worki do zbiórki: szkła, odpadów zielonych oraz papieru, tworzyw, metalu, opakowań wielomateriałowych. Dostaliśmy też ulotki i harmonogram odbierania odpadów. Worki były tak cienkie, że po wsypaniu zebranych przez nas odpadów zaraz się podarły i stały się odpadem. Worki przygotowane zostały przez kogoś, kto nie zna składu odpadów powstających w domu ani ich właściwości. Mały worek na odpady zielone, zbierane raz w miesiącu. Skoszona trawa zgnije w worku i będzie mi cuchnąć . Nie rozumiem dlaczego w jednym worku zbiera się tak dużo odpadów o różnych właściwościach (papier, tworzywa, metale, opakowania wielomateriałowe). Do czego będzie nadawał się papier, który zabrudzi się od innych odpadów, kiedy nie wymaga się ich mycia. Opakowanie po lekach to nie jest odpad niebezpieczny. Są to najczęściej papierowe kartoniki, plastikowe lub szklane buteleczki oraz tzw. blistry z tworzywa i aluminium. Dlaczego nie można ich zbierać selektywnie. Co zrobić z odpadami biodegradowalnymi powstającymi w domu? Czyżby należało je wrzucać do zmieszanych odpadów. Toż to zagrażać będzie środowisku nie tylko w naszej gminie ale po drodze transportu odpadów i tam, gdzie one trafią. Od tych „zgniłych” odpadów, zmieszane odpady trafią tylko na wysypisko. Czy tak ma wyglądać nowy model gospodarowania odpadami w gminie dbającej o środowisko! Aha, jeszcze nam nie dali pojemników na zmieszane odpady. Mamy wreszcie ulotkę, jak zbierać odpady. Moje wątpliwości pojawiły się po jej lekturze. Jest w ulotce też, że opłata – do 15 sierpnia. A numer konta ? Może w Gminie albo sołtysowi zapłacić? Będzie taniej niż w banku.

Mieszkaniec Gminy Słupno

Podzielamy Państwa uwagi. Przekazujemy list do Urzędu Gminy w Słupnie i Biura Związku Gmin Regionu Płockiego.

Mieszkam na terenie gminy Gostynin. W miejscu zamieszkania prowadzę działalność gospodarczą jako osoba fizyczna. Na jednej deklaracji decydowałem o sposobie zbiórki odpadów – będę je segregował. Pytam, dlaczego odpady segregowane w działalności gospodarczej są kilka razy droższe niż powstające w moim domu? Czyżby były to jakieś specjalne odpady? Do tej pory nie otrzymałem żadnej informacji o harmonogramie odbierania odpadów, ani worków czy pojemników do ich zbierania. Nie mam też żadnej informacji, jak mam segregować śmieci.

Dbający o środowisko

Pytania skierowaliśmy do Urzędu Gminy Gostynin z prośbą o umieszczenie odpowiedzi na pytanie na stronie internetowej Urzędu, bo to gminy same (Związek Gmin) decyduje jak segregować śmieci, wybiera firmę gospodarującą odpadami, która odbiera śmieci.


Pochwała Gminy Bodzanów
Już w końcu czerwca właściciele nieruchomości otrzymali pojemniki, worki na odpady. Wcześniej – były zebrania informacyjne dla mieszkańców, jak będzie wyglądał nowy system gospodarki odpadami.

Mieszkaniec Białobrzeg

Uwaga RCEE
Należy brać przykład z władz gminy Bodzanów

Komentarz RCEE
Gminy miały 1,5 roku na przygotowanie nowego modelu gospodarowania odpadami komunalnymi tak, aby 1 lipca w pełni wdrożyć nowy system.


PYTANIA I ODPOWIEDZI


Brak możliwości obliczenia ilości wytwarzanych odpadów komunalnych na terenie gminy oraz ustalenia morfologii tych odpadów dla potrzeb opracowania dokumentów przetargowych i przeprowadzenia przetargów na odbieranie lub odbieranie i zagospodarowanie odpadów.    

Gminy mają duże trudności w ustaleniu masy odpadów wytwarzanych przez ich mieszkańców. Przy przetargach posługują się szacunkami, ale istnieje obawa, że szacunki te mogą znacznie odbiegać od ilości odpadów faktycznie wytwarzanych, a przez to zdeformować wynik przetargu. Podobnie jest ze składem morfologicznym odpadów. Badania morfologii odpadów przez gminę  jest kosztowne i czasochłonne, stąd gminy korzystają z ogólnych danych statystycznych sprzed lat dot. całego kraju. Fakt ten może również rzutować na wynik przetargu.     


Trudności związane z korzystaniem przez gminy z dostępu do danych ewidencji ludności.  

Gminy potrzebują dostępu do bazy ewidencji ludności, aby weryfikować na bieżąco dane zawarte w deklaracjach składanych przez właścicieli nieruchomości. Zdaniem przedstawicieli gmin dostęp ten jest niemożliwy z powodów prawnych.


Trudności związane z zapewnieniem przez gminy związkom gmin prawa do korzystania z zasobu geodezyjno-kartograficznego gminy.  

Gminy korzystają na co dzień z bazy ewidencji gruntów, ale nie są dysponentem tej bazy. Właścicielem jej jest starosta, a prawo do korzystania wynika z zawartego między stronami porozumienia. Gminy nie mają zatem podstawy do rozciągania swojego prawa na związki gmin.


Problemy kadrowe i logistyczne związane z obsługą deklaracji składanych przez właścicieli nieruchomości.  

Problemy powyższe występują już dziś - na etapie wdrażania systemu, bowiem gminy nie mają jeszcze odpowiedniej kadry oraz pełnego usprzętowienia i oprogramowania do obsługi tysięcy właścicieli nieruchomości. Przewiduje się, że będą one także na etapie funkcjonowania systemu, przynajmniej w jego początkowej fazie. Nie ulega wątpliwości, że czynności związane z zarejestrowaniem deklaracji, sprawdzeniem poprawności wypełnienia, analizą danych, wydaniem decyzji, windykacją należności – są bardzo absorbujące i wymagają odpowiednich warunków realizacji.


Trudności z utworzeniem warunków do składania deklaracji w formie elektronicznej.  

Możliwość składania deklaracji w drodze elektronicznej stanowi novum wynikające ze styczniowej nowelizacji ustawy. Wprawdzie podjęte do tego czasu  uchwały w sprawie wzorów deklaracji zachowują moc do czasu uchwalenia nowych, to jednak już nowe uchwały muszą zawierać regulacje w zakresie deklaracji elektronicznych. Wiążą się z tym określone koszty, których gminy nie uwzględniły w kalkulacjach stawek opłat.


Problemy z ochroną danych osobowych zawartych w deklaracjach właścicieli nieruchomości.  

Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych zapowiada kontrole deklaracji pod kątem legalności żądania przez gminy/związki gmin danych, które powinny być objęte ochroną prawną. Kontrole te są związane ze skargami mieszkańców gmin, które w deklaracjach żądają dodatkowych informacji dot. osób zamieszkujących na terenie nieruchomości jak: PESEL, adresy e-mail, numery telefonów, a nawet informacje o stopniu pokrewieństwa. GIODO zapowiada przygotowanie formalnego stanowiska, jakie dane osobowe rzeczywiście powinny być ujawniane w deklaracjach, a których gminom żądać nie wolno. Istnieje ryzyko, że na podstawie wykładni GIODO wojewodowie będą masowo unieważniać uchwały rad gmin określające wadliwe wzory deklaracji, a to z kolei może sparaliżować wdrożenie nowego systemu gospodarowania odpadami.


Problem odpowiedzialności za segregację odpadów w budynkach wielolokalowych.  

W zakresie segregacji odpadów w budynkach wielolokalowych ustawa przewiduje odpowiedzialność zbiorową. Jeśli np. zarząd spółdzielni zdecyduje o segregacji odpadów, a jeden z mieszkańców nie będzie ich segregował, to zapłacą za to wszyscy. Tak być nie powinno! Nie powinno być także, aby osoby władające mieszkaniami w zasobach spółdzielczych nie miały głosu w kwestii segregacji odpadów. Są w tym zakresie niejako ubezwłasnowolnieni. Za nich decyduje zarząd spółdzielni. Powyższe regulacje ustawowe budzą kontrowersje.


Problemy interpretacyjne związane z uprawnieniami do wydawania przez związki gmin decyzji administracyjnych i podatkowych.  

Regulacja nie jest jednoznaczna. Nie do końca przekonuje interpretacja Ministerstwa Środowiska stwierdzająca, że skoro związek gmin przejął zadania gmin wymienione w ustawie, to tym samym zarząd związku przejął uprawnienia wójta, burmistrza, prezydenta do wydawania decyzji administracyjnych i decyzji podatkowych określonych w ustawie. Powstaje także pytanie czy wydawane przez zarząd decyzje powinny mieć postać uchwały podpisanej przez wszystkich członków zarządu, czy też zarząd może upoważnić inne osoby do wydawania w jego imieniu decyzji.


Brak zrozumienia wśród radnych gminnych potrzeby wzmocnienia etatowego stanowisk zajmujących się w urzędach gmin obsługą systemu gospodarki odpadami komunalnymi.  

Wśród części radnych pokutuje jeszcze dawna opinia o nieuzasadnionym przeroście pracowników w administracji. Z założenia więc prezentują oni stanowisko, że dotychczasowa obsada etatowa musi wystarczyć dla realizacji nowych zadań. Zwiększenie etatów może być negatywnie ocenione przez społeczeństwo.


Brak odpowiedniego przygotowania kadr do prowadzenia procedur egzekucyjnych.  

Egzekucja należności pieniężnych przez gminy i związki międzygminne może powodować problemy. Są to nowe kompetencje dla gmin i związków, które nie mają dostatecznej wiedzy, zwłaszcza praktycznej w prowadzeniu procedur egzekucyjnych świadczeń pieniężnych. Wymagać to będzie przeszkolenia kadr, bądź zatrudnienia osób z odpowiednimi kwalifikacjami. Przygotowanie kadr do działań egzekucyjnych jest ważne, bowiem od ich operatywności zależeć będzie stan środków, jakimi dysponować będzie samorząd na pokrycie kosztów funkcjonowania systemu. Nieskuteczność egzekucji spowoduje, że po każdym miesiącu będzie powstawał pewien deficyt. Zaistnieje sytuacja, że ci właściciele, którzy płacą, zapłacą podwójnie: raz swoją opłatę, a potem ze swoich podatków sfinansują deficyt. Taka sytuacja może budzić niezadowolenie społeczne.  


Brak odpowiedniego zabezpieczenia środków finansowych na działania egzekucyjne.   

Przyznanie wójtom gmin i zarządom związków gmin uprawnień egzekucyjnych nastąpiło z dużym opóźnieniem.  Wprowadziła je dopiero styczniowa nowelizacja ustawy, która weszła w życie  6 marca 2013 r. W tym czasie gminy i związki gmin miały już zrobione kalkulacje stawki opłaty, w których nie uwzględniły kosztów egzekucyjnych. Stąd gminy i związki gmin nie mają zabezpieczonych środków finansowych na ten cel, a przecież zgodnie z ustawą środki te winny pochodzić z opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi.


Obawy czy w ogóle wystarczy środków z opłat na wydatki związane z funkcjonowaniem systemu.  

Obawy te są uzasadnione w sytuacji, gdy ustawodawca najpierw nałożył na samorządy obowiązek ustalenia wysokości opłaty za odbieranie odpadów, a dopiero w następnej kolejności obowiązek przeprowadzenia przetargu. W większości gmin i związków gmin  nieznane są jeszcze wyniki przetargów. Życie pokaże czy dobre były SIWZ, czy wszystkie potrzeby gmin i związków gmin oraz potrzeby mieszkańców objęte zostały przetargiem. Zgodnie z ustawą system winien się samofinansować. Niestety, już dziś istnieje prawdopodobieństwo, że w pierwszym roku funkcjonowania systemu samorządy będą musiały zalepić dziurę budżetową środkami budżetu gminy. 


Potencjalne trudności w kontroli funkcjonowania systemu.  

Obawy związane z kontrolą systemu są uzasadnione, zwłaszcza gdy chodzi o segregację odpadów u źródła. Wg ustawy jedynym legalnym podmiotem, który ma informować gminy o braku segregacji jest przedsiębiorca odbierający odpady od właścicieli nieruchomości. Wśród uczestników warsztatów pojawiły się obawy jak z tym zadaniem poradzą sobie przedsiębiorcy, czy będą na bieżąco informować gminę o braku segregacji przez właścicieli, którzy zdeklarowali się, że będą segregować i płacą niższą opłatę. Szybkość przepływu informacji o takich przypadkach jest ważna, aby gmina mogła bez zbędnej zwłoki uruchomić procedury decyzyjne.


Spóźnione i niedostateczne działania edukacyjne w zakresie prawidłowego gospodarowania odpadami komunalnymi.  

Ustawodawca zobowiązał samorządy do prowadzenia wśród społeczeństwa działań informacyjnych i edukacyjnych w zakresie prawidłowego gospodarowania odpadami komunalnymi, w  szczególności w  zakresie selektywnego zbierania odpadów komunalnych (art. 13 noweli z 1 lipca 2011 r. oraz art. 3 ust. 2 pkt 8 i 9 UCPG). W pierwszej kolejności samorządy powinny przeprowadzić, w sposób zwyczajowo przyjęty, kampanię informacyjną na temat praw i obowiązków właścicieli nieruchomości, określonych w uchwałach, o których mowa w art. 6k ust. 1, art. 6l, art. 6n ust. 1 i art. 6r ust. 3 ustawy. Sprawą pilną jest również przekazanie społeczeństwu informacji na temat wymogu selektywnego zbierania odpadów ulegających biodegradacji. Obowiązków powyższych większość samorządów jeszcze nie podjęła, albo podjęła je w ograniczonym zakresie. Urzędnicy zajęci są organizowaniem systemu, sprawy edukacyjne odkładają na plan dalszy. 16 lipca 2013 r. gminy powinny osiągnąć pierwszy z wielu wskaźników związanych z ograniczeniem masy odpadów ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania. O osiągniętych i wymaganych wskaźnikach gminy są zobowiązane informować mieszkańców na stronie internetowej urzędu oraz w sposób zwyczajowo przyjęty. Bez podjęcia skutecznych działań edukacyjnych, dla wielu gmin osiągnięcie w lipcu br. pierwszego wskaźnika będzie bardzo trudne, a w przypadku niektórych – niewykonalne.


Obawa co do dotrzymania przez samorządy terminu - 1 lipca 2013 r.  

Styczniowa nowelizacja ustawy, która weszła w życie 6 marca 2013 r. uwzględniła oczekiwania samorządów w wielu kwestiach, w tym w kwestii bardziej elastycznego sposobu naliczania opłat. Jednakże wprowadzenie w ostatniej chwili przed wejściem w życie nowego systemu tak daleko idących regulacji jest działaniem podważającym racjonalne wdrożenie tej reformy. Samorządy, które zdecydowały się skorzystać z nowelizacji, musiały dokonać zmian w dotychczas podjętych uchwałach. Zmiany uchwał przeciągnęły w czasie rozpisanie przetargów, a to z kolei może powodować, że samorządy te mogą nie zdążyć z zakończeniem postępowań przetargowych do 1 lipca 2013 r. 


Brak stanowiska Trybunału Konstytucyjnego w kwestii zgodności ustawy z Konstytucją RP.

Jak dotąd TK nie rozstrzygnął wniosków samorządów w sprawie oceny zgodności przepisów ustawy z Konstytucją. Co będzie, gdy TK orzeknie o niezgodności?